Ο διαβήτης είναι μια από τις σύγχρονες μάστιγες. Υπολογίζεται ότι περίπου το 9% του παγκόσμιου πληθυσμού πάσχει από διαβήτη και οι αριθμοί αυτοί βαίνουν διαρκώς αυξανόμενοι. Ο διαβήτης είναι η χρόνια εκείνη νόσος στην οποία αναστέλλεται η ικανότητα του οργανισμού να ρυθμίζει τα επίπεδα σακχάρου του αίματος.  Διαταράσσεται επίσης ο μεταβολισμός των λιπιδίων και των πρωτεϊνών. Ο διαβήτης μπορεί να προκαλέσει βλάβη στα αγγεία και στα νεύρα πολλών οργάνων του σώματος, μεταξύ αυτών και στα αυτιά.

Ο διαβήτης διακρίνεται στους εξής τύπους:

• Διαβήτης τύπου 1, ο οποίος προκαλείται από αυτοάνοση αντίδραση με αποτέλεσμα το πάγκρεας να μην παράγει καθόλου ινσουλίνη. Εμφανίζεται συχνότερα κατά την παιδική, εφηβική, ή νεαρή ηλικία.
• Διαβήτης τύπου 2, κατά τον οποίο ο οργανισμός παράγει μεν τη δική του ινσουλίνη ωστόσο η ποσότητα που παράγεται δεν επαρκεί ή δεν μεταφέρει αποτελεσματικά τη γλυκόζη στα κύτταρα.
• Διαβήτης κύησης, ο οποίος αναπτύσσεται σε εγκύους που δεν είχαν ποτέ διαβήτη. Συνήθως υποχωρεί μετά τη γέννηση του παιδιού ωστόσο αυξάνει τον κίνδυνο ανάπτυξης διαβήτη τύπου 2 αργότερα στη ζωή τόσο της μητέρας όσο και του παιδιού. Είναι συνχότερος σε γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών.
• Διάφορες μονογονιδιακές, κληρονομούμενες μορφές διαβήτη (MODY). Σε αυτές τις μορφές ο διαβήτης εμφανίζεται σε σχετικά νέα ηλικία και οφείλεται σε μεταλλάξεις που εμποδίζουν την παραγωγή, την έκκριση ή την δράση της ινσουλίνης.
• Διαβήτης τύπου LADA, επίσης αυτοάνοσης αιτιολογίας, που εμφανίζεται όμως σε μεγαλύτερες ηλικίες και, κατά κανόνα, χρειάζεται χορήγηση ινσουλίνης εντός μηνών από την αρχική διάγνωση.

Ο διαβήτης μπορεί να οδηγήσει σε βλάβη των νεύρων. Τα υψηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα μπορούν να προκαλέσουν βλάβη στα μικρά αιμοφόρα αγγεία και στα νεύρα. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε νευρική βλάβη στα μάτια, τους νεφρούς, τα χέρια, τα πόδια και τα αυτιά. Λόγω αυτού του μηχανισμού, η πιθανότητα απώλειας ακοής είναι διπλάσια σε άτομα που πάσχουν από διαβήτη σε σύγκριση με άτομα της ίδιας ηλικίας που δεν πάσχουν από διαβήτη. Αν και οι επιστήμονες δεν έχουν ακόμα διαπιστώσει για ποιους λόγους ο διαβήτης επηρεάζει αρνητικά την ακοή, ωστόσο πιθανολογούν ότι αυτό συμβαίνει εξαιτίας της βλάβης που προκαλεί η νόσος στα μικρά αιμοφόρα αγγεία στο εσωτερικό του αυτιού.

Εάν έχετε διαβήτη, είναι σημαντικό να προστατεύσετε την ακοή σας:

• Διατηρώντας τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα κοντά στα επίπεδα-στόχους
• Πραγματοποιώντας κάθε χρόνο έλεγχο της ακοής από ΩΡΛ
• Προστατεύοντας την ακοή σας σε δυνατά περιβάλλοντα ή/και αποφεύγοντας τους δυνατούς ήχους
• Διατηρώντας ένα φυσιολογικό σωματικό βάρος
• Ενσωματώνοντας την άσκηση στην καθημερινή ρουτίνα σας.

Είναι πολύ σημαντικό για τους διαβητικούς ασθενείς να εντάξουν τον τακτικό έλεγχο της ακοής τους και να μην τον παραλείπουν καθώς έτσι μπορούν να την αντιμετωπίσουν έγκαιρα και αποτελεσματικά.

Η αιθουσαία ημικρανία, γνωστή και ως ημικρανικός ίλιγγος, είναι η δεύτερη πιο συχνή αιτία ιλίγγου και συνοδεύεται από πληθώρα συμπτωμάτων που επηρεάζουν άμεσα και δυσκολεύουν την καθημερινότητα των ασθενών. Η ισορροπία και η όραση είναι μερικές από τις αισθήσεις που επηρεάζονται άμεσα από την αιθουσαία ημικρανία. Η πάθηση αφορά περίπου το 10% του πληθυσμού και περισσότερο τις γυναίκες συγκριτικά με τους άνδρες.

Η ημικρανία διακρίνεται σε:

• Ημικρανία με αύρα, όταν πριν τον πόνο εμφανίζονται προειδοποιητικά σημάδια, πχ λάμψεις φωτός
• Ημικρανία χωρίς αύρα, όταν δεν προηγούνται προειδοποιητικά σημάδια. Είναι ο πιο κοινός τύπος ημικρανίας.
• Αύρα χωρίς πονοκέφαλο, όταν υπάρχει αύρα και άλλα συμπτώματα της ημικρανίας χωρίς όμως πονοκέφαλο.

Τα αίτια που προκαλούν την αιθουσαία ημικρανία

Διάφοροι παράγοντες έχουν ενοχοποιηθεί για την ενεργοποίηση της αιθουσαίας ημικρανίας. Μερικοί από αυτούς τους παράγοντες περιλαμβάνουν:

• Stress και άγχος
• Έλλειψη ύπνου
• Ορμονικές αλλαγές όπως η εμμηνόπαυση ή εμμηνόρροια
• Τραυματισμό στον αυχένα
• Αλλαγές των καιρικών συνθηκών
• Έντονες μυρωδιές
• Θόρυβος
• Έντονο φως
• Φαγητά και ποτά όπως: ωριμασμένα τυριά, γιαούρτι, σοκολάτα, κόκκινο κρασί, καφές κ.α.
• Γρήγορες κινήσεις του κεφαλιού ή του σώματος
• Οδήγηση αυτοκινήτου ή μοτοσυκλέτας

Τα συμπτώματα της αιθουσαίας ημικρανίας

Η αιθουσαία ημικρανία συνοδεύεται από συμπτώματα όπως:

• Έντονο πόνο
• Ζαλάδα
• Ίλιγγο
• Ναυτία ή εμετό
• Αστάθεια ή έλλειψη ισορροπίας
• Ευαισθησία στο θόρυβο, το φως, τις κινήσεις του κεφαλιού, τις μυρωδιές
• Εμβοές στα αυτιά (οι οποίες μπορεί να είναι αμφοτερόπλευρες)
• Διάφορα φώτα που τρεμοσβήνουν ή γραμμές στα μάτια των ασθενών ή θολή όραση
• Αίσθημα πληρότητας στο αυτί ή το πρόσωπο
• Διαταραχές στην ομιλία.

Η διάγνωση και η θεραπεία της αιθουσαίας ημικρανίας

Για τη διάγνωση της αιθουσαίας ημικρανίας είναι απαραίτητη η λήψη πλήρους ιατρικού ιστορικού και η κλινική εξέταση. Διαγνωστικές εξετάσεις για την αιθουσαία ημικρανία δεν υπάρχουν, ωστόσο ο γιατρός μπορεί να σας ζητήσει τέτοιου είδους εξετάσεις προκειμένου να αποκλείσει άλλες αιτίες που σχετίζονται με την έλλειψη ισορροπίας.

Η θεραπεία της αιθουσαίας ημικρανίας μπορεί να περιλαμβάνει μια πληθώρα τακτικών, όπως:

• Περιορισμό του άγχους
• Τακτική άσκηση
• Ισορροπημένη διατροφή
• Επαρκής ενυδάτωση
• Αποφυγή κατανάλωσης μεγάλων ποσοτήτων καφέ ή αλκοόλ
• Αποφυγή των παραγόντων που έχουν κατηγορηθεί για την ενεργοποίηση της πάθησης
• Επαρκής ύπνος
• Απώλεια βάρους (σε περιπτώσεις υπερβολικού σωματικού βάρους)
• Ασκήσεις αιθουσαίας αποκατάστασης από ΩΡΛ για την βελτίωση των συμπτωμάτων
• Φαρμακευτική αγωγή.

Η θεραπεία της αιθουσαίας ημικρανίας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το αίτιο που την προκάλεσε. Γι’ αυτό και κάθε θεραπεία είναι εξατομικευμένη ώστε να ανταποκρίνεται στις ανάγκες και τις ιδιαιτερότητες του κάθε περιστατικού.

Ένα πολύ συχνό φαινόμενο που αντιμετωπίζουν όσοι ταξιδεύουν με αεροπλάνο είναι ο πόνος που νιώθουν στο αυτί κατά την προσγείωση ή την απογείωση. Ο πόνος αυτός σπανίως υποδηλώνει κάτι σοβαρό και στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων είναι προσωρινός. Εκτός από τον πόνο, άλλα προβλήματα στα αυτιά που αναφέρουν οι επιβάτες αεροπορικών πτήσεων είναι βαρηκοΐα μετά την πτήση, αίσθημα ζάλης, ίλιγγο και εμβοές.

Τι σημαίνει όμως αυτό και πώς μπορείτε να τον αποφύγετε;

Ο πόνος στο αυτί είναι πιο συχνός σε επιβάτες οι οποίοι αντιμετωπίζουν:

• Κάποιο κοινό κρυολόγημα
• Ιγμορίτιδα
• Αλλεργική ρινίτιδα
• Ρινικούς πολύποδες
• Εκκριτική ωτίτιδα
• Υγρό στο αυτί
• Ή έχουν πρόσφατη επέμβαση στο αυτί.

Γιατί πονάνε τα αυτιά μας στην πτήση

Η ευσταχιανή σάλπιγγα που υπάρχει στο αυτί εξασφαλίζει ότι η πίεση τόσο εσωτερικά όσο και εξωτερικά του τυμπάνου θα είναι η ίδια. Έτσι, όταν κατά την απογείωση του αεροσκάφους μειώνεται σταδιακά η πίεση στην καμπίνα, το αυτί ακολουθεί αυτή την αλλαγή της πίεσης. Το αντίστοιχο συμβαίνει και όταν κατά την προσγείωση αυξάνεται η πίεση της καμπίνας. Όταν όμως η ευσταχιανή σάλπιγγα δεν λειτουργεί όπως πρέπει, για οποιοδήποτε λόγο πχ ένα κρυολόγημα, ιγμορίτιδα κτλ, δεν γίνεται εξίσωση των πιέσεων που δέχεται το αυτί με αποτέλεσμα να προκαλείται πόνος που μπορεί να καταλήξει ακόμα και σε διάτρηση του τυμπάνου (σπάνια).

Πώς να αποφύγετε τον πόνο στο αυτί στην πτήση

Ο πόνος που νιώθουν κάποιοι επιβάτες στο αυτί κατά τη διάρκεια της προσγείωσης ή της απογείωσης του αεροπλάνου είναι παροδικός και εν πολλοίς ακίνδυνος. Το επιπλέον θετικό στοιχείο είναι ότι μπορείτε με απλές κινήσεις να τον αποφύγετε.

• Μασήστε μια τσίχλα ή μια καραμέλα
• Πίνετε μικρές ποσότητες νερού κατά τη διάρκεια της πτήσης
• Καταπιείτε ή χασμουρηθείτε τακτικά
• Κλείστε τη μύτη και το στόμα και στείλετε αέρα στα αυτιά σας. Διακόψτε αμέσως εάν αισθανθείτε πόνο ή ζαλάδα
• Μην κοιμάστε στην προσγείωση ή την απογείωση καθώς η ευσταχιανή σάλπιγγα δεν λειτουργεί σωστά στην διάρκεια του ύπνου
• Χρησιμοποιείστε ρινικό σπρέι 1 ώρα πριν την προσγείωση και μόνο όσο χρειάζεται
• Αποφύγετε τις ωτοασπίδες
• Αποφύγετε τις πτήσεις εάν έχετε πρόσφατο κρυολόγημα ή λοίμωξη του αναπνευστικού.

Ο πόνος στο αυτί στη διάρκεια της πτήσης τις περισσότερες φορές δεν είναι επικίνδυνος. Εάν ωστόσο επιμένει για κάποιες ημέρες μετά την πτήση, η επίσκεψη στους ειδικούς είναι επιβεβλημένη.

Ως ωτοσκλήρυνση ορίζεται η δημιουργία οστού, εξαιτίας κάποιας παθολογίας, σε τμήματα του μέσου ή και του έσω αυτιού που όμως είναι καίρια για την εύρυθμη λειτουργία της ακοής. Πρόκειται για μια από τις πιο συχνές αιτίες βαρηκοΐας (σε αναλογία περίπου 1 στα 200 άτομα) και αφορά περισσότερο (αλλά όχι αποκλειστικά) άτομα μεταξύ 18-30 ετών. Σε σπάνιες περιπτώσεις η ωτοσκλήρυνση μπορεί να εμφανιστεί σε παιδιά ή σε άτομα άνω των 50 ετών.

Η ωτοσκλήρυνση διακρίνεται σε δύο μορφές:

• Του αναβολέα, που αφορά περισσότερο τον αναβολέα του αυτιού και το μέσο αυτί
• Κοχλιακή, η οποία αφορά περισσότερο το εσωτερικό τμήμα του αυτιού.

Τα αίτια που προκαλούν την ωτοσκλήρυνση

Τα ακριβή αίτια που προκαλούν την ωτοσκλήρυνση δεν έχουν αποσαφηνιστεί πλήρως. Η ωτοσκλήρυνση θεωρείται ότι μπορεί να προκληθεί από ή εξαιτίας:

• Κληρονομικής προδιάθεσης (περίπου στο 60% των ασθενών)
• Εγκυμοσύνης, λόγω των ορμονικών διαταραχών
• Θηλασμού
• Φυλετικών χαρακτηριστικών (εμφανίζεται συχνότερα σε λευκούς ανθρώπους)
• Φλεγμονής στο αυτί

Τα συμπτώματα που παρουσιάζει η ωτοσκλήρυνση

Η ωτοσκλήρυνση μπορεί να εμφανιστεί με διάφορες μορφές. Τα πιο συχνά συμπτώματα της πάθησης περιλαμβάνουν:

• Βαρηκοΐα, μείωση της ακοής
• Εμβοές
• Ζαλάδες
• Ίλιγγος
• Παρακουσία του Willis.

Η διάγνωση και η αντιμετώπιση της ωτοσκλήρυνσης

Η διάγνωση της πάθησης μπορεί να γίνει μέσω εξέτασης με μικροσκόπιο, με εξέταση με τα διαπασών, τον ακουογράφο και τον τυμπανογράφο. Μετά τα αποτελέσματα αυτών των εξετάσεων ο ΩΡΛ είναι σε θέση να υποδείξει τους ενδεδειγμένους τρόπους αντιμετώπισης. Οι τρόποι αντιμετώπισης της ωτοσκλήρυνσης σε μεγάλο βαθμό καθορίζονται από το είδος και τον βαθμό της βαρηκοΐας, την ηλικία και τη γενικότερη υγεία του ασθενούς καθώς επίσης και από το αν η ωτοσκλήρυνση αφορά μόνο το ένα ή και τα δύο αυτιά. Η ωτοσκλήρυνση μπορεί να αντιμετωπιστεί με:

• Καμία ενέργεια (εάν πρόκειται για ήπια ωτοσκλήρυνση)
• Τοποθέτηση ακουστικών βαρηκοΐας
• Φαρμακευτική αγωγή (με φθοριούχο νάτριο ή βιταμίνη D) η οποία όμως έχει περιορισμένα αποτελέσματα
• Χειρουργική επέμβαση με αναβολοτομή. Πρόκειται για μικροχειρουργική τεχνική που προσφέρει εξαιρετικά αποτελέσματα. Διαρκεί 1-1,5 ώρα, ο ασθενής παραμένει για μια ημέρα στην κλινική ενώ οι κίνδυνοι για επιπλοκές μετά την επέμβαση είναι ελάχιστοι.

Με τα πρώτα συμπτώματα της ωτοσκλήρυνσης καλό είναι να απευθυνθείτε στους ειδικούς ώστε να αποφύγετε ενδεχόμενη επιδείνωση των συμπτωμάτων και της εξέλιξης της πάθησης.

Ο ίλιγγος είναι μια από τις πιο συχνές παθήσεις που αντιμετωπίζει ένας μεγάλος αριθμός ασθενών παγκοσμίως. Ουσιαστικά πρόκειται για την αίσθηση ότι άνθρωποι ή αντικείμενα περιστρέφονται χωρίς ωστόσο αυτό να συμβαίνει στην πραγματικότητα. Οι πάσχοντες συχνά αναφέρουν ότι νιώθουν ναυτία, ζαλάδα, νιώθουν τα πάντα να γυρίζουν γύρω τους, ότι έχουν βαρύ κεφάλι, νιώθουν ότι θα πέσουν ή ότι θα λιποθυμήσουν και πολλά ακόμα.

Υπάρχουν δύο κατηγορίες ιλίγγου:

• ο περιφερικός ίλιγγος, ο οποίος οφείλεται σε κάποια βλάβη στον λαβύρινθο ή στο αιθουσαίο νεύρο
• ο κεντρικός ίλιγγος, ο οποίος οφείλεται σε κάποιο πρόβλημα στον εγκέφαλο ή την παρεγκεφαλίτιδα, η οποία ευθύνεται για τον συντονισμό των κινήσεων και την ισορροπία του σώματος.

Τι προκαλεί τον ίλιγγο

Ανάλογα με την κατηγορία του ιλίγγου (αν είναι περιφερικός ή κεντρικός), τα αίτια που τον προκαλούν ποικίλουν. Σε γενικές γραμμές, τα πιο συνηθισμένα αίτια που προκαλούν ίλιγγο και ζάλη είναι:

• Ίλιγγος θέσης
• Νόσος Meniere
• Λαβυρινθίτιδες
• Όγκοι
• Χειρουργικές επεμβάσεις στο αυτί
• Τραυματισμός με κρανιοεγκεφαλική κάκωση
• Ημικρανία
• Πολλαπλή σκλήρυνση
• Υπέρταση
• Μεταβολικά νοσήματα
• Εγκεφαλίτιδες
• Εγκεφαλικά ανευρίσματα και πολλά ακόμα

Πώς γίνεται η διάγνωση του ιλίγγου

Η διάγνωση του ιλίγγου γίνεται από ειδικό ωτορινολαρυγγολόγο ο οποίος με λήψη πλήρους ιστορικού και διάφορες εξειδικευμένες ασκήσεις θα προσπαθήσει να διευκρινήσει αν πρόκειται για πραγματικό ίλιγγο, για τι είδους ίλιγγο πρόκειται και αν υπάρχουν πιθανές άλλες παθήσεις. Στη συνέχεια προχωρά σε διάφορα τεστ και ελέγχους όπως ο έλεγχος νυσταγμού, έλεγχος ισορροπίας, η δοκιμασία Dix Hallpike, ο έλεγχος ακοής, και ενδεχομένως και απεικονιστικός έλεγχος μέσω μαγνητικής ή αξονικής τομογραφίας.

Πώς αντιμετωπίζεται ο ίλιγγος

Μετά τη διάγνωση του τύπου του ιλίγγου αλλά και την εξακρίβωση της αιτίας που τον προκαλεί, ο γιατρός αποφασίζει για τον καταλληλότερο τρόπο αντιμετώπισης. Η αντιμετώπιση του ιλίγγου μπορεί να περιλαμβάνει:

• Ξεκούραση
• Φαρμακευτική αγωγή (λήψη αντιεμετικών, αντιισταμινικών και άλλων φαρμάκων που καταστέλλουν τον λαβύρινθο ή λήψη διουρητικών όταν ο ασθενής πάσχει από τη νόσο Meniere)
• Χειρισμούς Epley
• Χειρουργική επέμβαση, σε σοβαρές περιπτώσεις

Ο ίλιγγος από μόνος του δεν είναι επικίνδυνος για τη ζωή του ατόμου παρόλο που σε πολλές περιπτώσεις δημιουργεί έντονα και δυσάρεστα συναισθήματα. Η διάγνωση του ιλίγγου και η θεραπεία του πρέπει να γίνεται από  εξειδικευμένους ιατρούς έτσι ώστε να επιτυγχάνεται το βέλτιστο αποτέλεσμα.