Η αιφνίδια βαρηκοΐα είναι η απότομη μείωση της ακοής, η οποία μπορεί να γίνει αντιληπτή μέσα σε ώρες ή λίγες ημέρες. Συχνά αφορά το ένα αυτί και μπορεί να μοιάζει με απλό βούλωμα. Επειδή όμως μπορεί να οφείλεται σε αιφνίδια νευροαισθητήρια απώλεια ακοής, χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση, ιδανικά την ίδια ημέρα.
Η αναμονή για να «ξεβουλώσει» το αυτί ή η δοκιμή σταγόνων χωρίς εξέταση μπορεί να καθυστερήσουν μια θεραπεία που έχει μεγαλύτερη πιθανότητα να βοηθήσει όταν ξεκινά νωρίς. Η διάκριση ανάμεσα σε πρόβλημα του έξω ή του μέσου αυτιού και σε βλάβη του έσω αυτιού δεν μπορεί να γίνει με ασφάλεια μόνο από το αίσθημα του ασθενή.
Τι σημαίνει αιφνίδια νευροαισθητήρια βαρηκοΐα
Η νευροαισθητήρια απώλεια αφορά κυρίως το έσω αυτί ή την ακουστική οδό. Ένας συχνά χρησιμοποιούμενος ακοομετρικός ορισμός είναι πτώση τουλάχιστον 30 dB σε τρεις διαδοχικές συχνότητες, μέσα σε 72 ώρες. Ωστόσο, ακόμη και μικρότερη ξαφνική αλλαγή μπορεί να είναι σημαντική και να χρειάζεται έλεγχο.
Ο ασθενής δεν χρειάζεται να γνωρίζει τα dB ούτε να επιβεβαιώσει μόνος του αυτόν τον ορισμό. Το πρακτικό κριτήριο είναι ότι η ακοή άλλαξε απότομα σε σχέση με πριν. Ακόμη και αν δεν υπάρχει πόνος ή αν ένα μέρος της ακοής παραμένει, η ανάγκη έγκαιρης εξέτασης παραμένει.
Πώς μπορεί να την αντιληφθεί ο ασθενής
Μερικοί άνθρωποι ξυπνούν και νιώθουν ότι το ένα αυτί δεν ακούει καλά. Άλλοι παρατηρούν τη διαφορά όταν βάζουν το τηλέφωνο στη συγκεκριμένη πλευρά ή όταν αλλάζει απότομα η καθαρότητα μιας συνομιλίας. Μπορεί να υπάρχει βουητό, αίσθημα πληρότητας ή δυσκολία εντοπισμού της προέλευσης των ήχων.
Ορισμένοι εμφανίζουν επίσης ίλιγγο, ναυτία ή αστάθεια. Η απουσία αυτών των συμπτωμάτων δεν αποκλείει την πάθηση. Αν συνυπάρχουν αδυναμία στο πρόσωπο ή στα άκρα, μούδιασμα, διπλωπία ή δυσκολία στην ομιλία, χρειάζεται άμεση επείγουσα αξιολόγηση για πιθανό νευρολογικό συμβάν.
Γιατί δεν είναι πάντα απλό βούλωμα
Κυψελίδα, υγρό πίσω από το τύμπανο, φλεγμονή ή τραυματισμός μπορούν επίσης να μειώσουν την ακοή. Αυτές οι αιτίες συνήθως επηρεάζουν τη μετάδοση του ήχου και περιγράφονται ως αγώγιμη βαρηκοΐα. Το πώς αισθάνεται το αυτί, όμως, μπορεί να είναι παρόμοιο με τη νευροαισθητήρια απώλεια.
Η ωτοσκόπηση ή η ωτομικροσκόπηση ελέγχει τον πόρο και το τύμπανο. Δοκιμασίες με διαπασών μπορούν να δώσουν αρχική κατεύθυνση, αλλά το ακοόγραμμα τεκμηριώνει καλύτερα τον τύπο και τον βαθμό της απώλειας. Ένα τύμπανο που φαίνεται φυσιολογικό δεν σημαίνει ότι η ακοή είναι φυσιολογική.
Ποια είναι τα πιθανά αίτια για την αιφνίδια βαρηκοΐα
Σε πολλές περιπτώσεις δεν εντοπίζεται συγκεκριμένη αιτία και η απώλεια χαρακτηρίζεται ιδιοπαθής. Έχουν προταθεί διάφοροι μηχανισμοί, αλλά δεν είναι σωστό κάθε επεισόδιο να αποδίδεται βέβαια σε ίωση ή διαταραχή κυκλοφορίας. Η αβεβαιότητα για την αιτία δεν μειώνει τη σημασία της άμεσης αντιμετώπισης.
Πιθανά αίτια περιλαμβάνουν λοιμώξεις, τραυματισμό, αυτοάνοσες παθήσεις, ωτοτοξικά φάρμακα και ορισμένες παθήσεις του έσω αυτιού. Σπανιότερα πρέπει να διερευνηθεί βλάβη στην πορεία του ακουστικού νεύρου. Το ιστορικό, η μονόπλευρη ή αμφοτερόπλευρη εμφάνιση και τα συνοδά ευρήματα κατευθύνουν τον έλεγχο.

Πότε πρέπει να γίνει η εξέταση
Η νέα ξαφνική πτώση ακοής χρειάζεται άμεση αναζήτηση ΩΡΛ αξιολόγησης. Οι οδηγίες NICE προβλέπουν εξέταση εντός 24 ωρών για πρόσφατη αιφνίδια απώλεια που δεν εξηγείται από αίτιο του έξω ή του μέσου αυτιού. Αν δεν υπάρχει άμεση πρόσβαση σε ΩΡΛ, απευθυνθείτε σε εφημερεύον νοσοκομείο.
Αυτό δεν σημαίνει ότι περιμένουμε να ολοκληρωθούν όλες οι εξετάσεις πριν συζητηθεί θεραπεία. Το ακοόγραμμα πρέπει να γίνεται το συντομότερο δυνατό. Επίσης, η αναφορά θεραπευτικών χρονικών παραθύρων στις οδηγίες δεν αποτελεί άδεια αναμονής μέχρι να πλησιάσει η τελευταία ημέρα τους.
Ποιες εξετάσεις μπορεί να χρειαστούν για την αιφνίδια βαρηκοΐα
Ο βασικός έλεγχος περιλαμβάνει την εξέταση του αυτιού και ακοολογική αξιολόγηση, συνήθως με τονική και ομιλητική ακοομετρία. Η τυμπανομέτρηση μπορεί να βοηθήσει στη διερεύνηση του μέσου αυτιού. Καταγράφονται ακόμη πρόσφατες λοιμώξεις, τραυματισμοί, φάρμακα, προηγούμενα επεισόδια και νευρολογικά συμπτώματα.
Για τον έλεγχο πιθανής οπισθοκοχλιακής αιτίας μπορεί να προταθεί μαγνητική τομογραφία ή, σε κατάλληλες συνθήκες, ακουστικά προκλητά δυναμικά. Δεν απαιτούνται αδιακρίτως εξετάσεις αίματος και αξονική εγκεφάλου σε κάθε ασθενή. Οι πρόσθετες εξετάσεις επιλέγονται στοχευμένα, χωρίς να καθυστερεί αδικαιολόγητα η αρχική αντιμετώπιση.
Πώς αντιμετωπίζεται η αιφνίδια βαρηκοΐα
Ο ΩΡΛ μπορεί να προτείνει κορτικοστεροειδή ως αρχική θεραπεία, συχνά όταν η έναρξη βρίσκεται μέσα στις πρώτες δύο εβδομάδες. Η απόφαση εξαρτάται από την ακοή, τον χρόνο που έχει περάσει και τις αντενδείξεις. Δεν είναι ασφαλές να ξεκινήσει κάποιος κορτιζόνη μόνος του ή με δοσολογία άλλου ασθενή.
Η χορήγηση μπορεί να είναι συστηματική ή ενδοτυμπανική, ανάλογα με την περίπτωση. Οι ενδοτυμπανικές εγχύσεις προσφέρονται επίσης ως θεραπεία διάσωσης όταν η αποκατάσταση είναι ατελής, συνήθως στο διάστημα δύο έως έξι εβδομάδων από την έναρξη. Η μέθοδος, οι πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες και το αναμενόμενο όφελος συζητούνται εξατομικευμένα.
Υπάρχουν άλλες θεραπευτικές επιλογές για την αιφνίδια βαρηκοΐα;
Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να συζητηθεί υπερβαρικό οξυγόνο σε συνδυασμό με κορτικοστεροειδή, μέσα σε συγκεκριμένα πρώιμα χρονικά διαστήματα. Δεν είναι διαθέσιμο ή κατάλληλο για όλους. Αν εντοπιστεί ειδικό αίτιο, η αντιμετώπιση προσαρμόζεται σε αυτό.
Αντιικά, αγγειοδιασταλτικά ή άλλα σκευάσματα δεν χορηγούνται συστηματικά σε κάθε ιδιοπαθές επεισόδιο, ενώ η αντιβίωση χρειάζεται τεκμηριωμένη ένδειξη. Καμία θεραπεία δεν εγγυάται πλήρη επάνοδο. Η ενημέρωση πρέπει να παρουσιάζει τις επιλογές χωρίς υποσχέσεις και να εξηγεί γιατί η έγκαιρη απόφαση έχει σημασία.
Μέχρι την εξέταση, σημειώστε όσο μπορείτε ακριβέστερα πότε παρατηρήσατε την αλλαγή και αν εμφανίστηκε απότομα ή προοδευτικά. Πάρτε μαζί τη λίστα φαρμάκων και τυχόν προηγούμενο ακοόγραμμα. Αποφύγετε δυνατούς ήχους και μη βάζετε αντικείμενα στο αυτί. Η προετοιμασία αυτή βοηθά το ιστορικό, αλλά δεν πρέπει να καθυστερήσει την αναζήτηση βοήθειας.
Παρακολούθηση και αποκατάσταση της ακοής
Η πορεία ελέγχεται με επαναληπτικά ακοογράμματα, επειδή η προσωπική αίσθηση βελτίωσης δεν αποτυπώνει πάντα όλο το αποτέλεσμα. Αν παραμένει βαρηκοΐα ή εμβοή, συζητούνται επιλογές ακουστικής αποκατάστασης και πρακτικοί τρόποι υποστήριξης της επικοινωνίας. Οι επιλογές εξαρτώνται από το επίπεδο και τον τύπο της υπολειπόμενης απώλειας.
Η αιφνίδια βαρηκοΐα χρειάζεται γρήγορη αναγνώριση και οργανωμένο έλεγχο. Ακόμη και αν αποδειχθεί τελικά ότι η αιτία είναι απλή, η έγκαιρη εξέταση απομακρύνει την επικίνδυνη υπόθεση ότι κάθε βουλωμένο αυτί μπορεί να περιμένει. Όταν η ακοή αλλάζει ξαφνικά, ζητάμε βοήθεια άμεσα.


