Πόνος στο αυτί μετά από πτήση; Ποιον ρόλο παίζει η εκκριτική μέση ωτίτιδα
Οι αεροπορικές πτήσεις είναι μέρος της ζωής για πολλούς ανθρώπους, είτε για επαγγελματικούς λόγους είτε για αναψυχή. Ωστόσο, αρκετοί επιβάτες αναφέρουν έντονο πόνο στο αυτί κατά την απογείωση ή την προσγείωση. Ενώ αυτό μπορεί να είναι μια προσωρινή ενόχληση, σε κάποιες περιπτώσεις είναι σημάδι μιας υποκείμενης πάθησης, όπως η εκκριτική μέση ωτίτιδα. Πρόκειται για μια συχνή αλλά συχνά παρεξηγημένη διαταραχή που επηρεάζει την περιοχή του μέσου αυτιού και μπορεί να προκαλέσει σημαντική δυσφορία, ειδικά σε συνθήκες μεταβολών πίεσης όπως κατά τη διάρκεια μιας πτήσης.
Τι είναι η εκκριτική μέση ωτίτιδα;
Η εκκριτική μέση ωτίτιδα είναι μια κατάσταση όπου συσσωρεύεται υγρό πίσω από το τύμπανο, στην κοιλότητα του μέσου αυτιού, χωρίς όμως να υπάρχει οξεία φλεγμονή ή πόνος όπως σε άλλες μορφές ωτίτιδας. Το υγρό αυτό μπορεί να είναι διαυγές ή παχύρρευστο και η παρουσία του δυσκολεύει τη σωστή μετάδοση του ήχου, δημιουργώντας σε αίσθημα βουλωμένου αυτιού, πτώση της ακοής ή και ήπια ενόχληση.
Σε αντίθεση με την οξεία μέση ωτίτιδα, η εκκριτική μορφή είναι πιο ύπουλη και μπορεί να περάσει απαρατήρητη για αρκετό καιρό, κυρίως επειδή δεν προκαλεί έντονο πόνο.
Γιατί εμφανίζεται πιο συχνά μετά από πτήση;
Κατά τη διάρκεια μιας πτήσης, ειδικά κατά την απογείωση και την προσγείωση, αλλάζουν γρήγορα οι ατμοσφαιρικές πιέσεις. Το αυτί διαθέτει έναν φυσικό μηχανισμό εξισορρόπησης της πίεσης – την ευσταχιανή σάλπιγγα – που συνδέει το μέσο αυτί με το πίσω μέρος της ρινικής κοιλότητας. Όταν αυτή η σάλπιγγα λειτουργεί σωστά, η πίεση μεταξύ του εσωτερικού και του εξωτερικού του αυτιού εξισορροπείται ομαλά.
Ωστόσο, όταν υπάρχει εκκριτική μέση ωτίτιδα, η ευσταχιανή σάλπιγγα είναι συνήθως φραγμένη ή υπολειτουργεί. Αυτό σημαίνει πως η αλλαγή στην πίεση κατά την πτήση δεν μπορεί να εξισορροπηθεί επαρκώς, με αποτέλεσμα το τύμπανο να «τραβιέται» προς τα μέσα, προκαλώντας πόνο στο αυτί, δυσφορία, ή ακόμα και παροδική απώλεια ακοής.
Ποια είναι τα βασικά συμπτώματα της εκκριτικής μέσης ωτίτιδας;
Η εκκριτική μέση ωτίτιδα δεν είναι πάντα εύκολα αντιληπτή από τον ασθενή, ιδιαίτερα στα αρχικά στάδια. Παρόλα αυτά, υπάρχουν ορισμένα συμπτώματα που μπορεί να δώσουν την ένδειξη για την παρουσία της:
- Αίσθημα βουλωμένου αυτιού ή πίεσης στο αυτί
- Μειωμένη ακοή (σαν να ακούει κανείς «μέσα από το νερό»)
- Ήπιος πόνος ή αίσθηση «πληρότητας»
- Ήχοι όπως «κλικ» ή «ποπ» κατά την κατάποση
- Συχνές εναλλαγές στα επίπεδα ακοής, ιδίως μετά από πτήσεις ή ρινικές λοιμώξεις
Ιδιαίτερα στα παιδιά, η πάθηση αυτή μπορεί να παραμένει χωρίς σαφή συμπτώματα, αλλά να προκαλεί προβλήματα λόγου ή μάθησης λόγω μειωμένης ακουστικής αντίληψης.
Ποιες είναι οι κύριες αιτίες;
Η εκκριτική μέση ωτίτιδα είναι αποτέλεσμα διαταραχής στην λειτουργία της ευσταχιανής σάλπιγγας. Οι βασικές αιτίες περιλαμβάνουν:
- Ιώσεις του ανώτερου αναπνευστικού
- Ρινικές αλλεργίες (π.χ. αλλεργική ρινίτιδα)
- Υπερτροφία αδενοειδών εκβλαστήσεων (κρεατάκια)
- Συχνές ωτίτιδες στο παρελθόν
- Περιβάλλον με καπνό (ιδίως για τα παιδιά)
- Απότομες μεταβολές πίεσης (όπως σε πτήσεις ή καταδύσεις)
Η πάθηση μπορεί να είναι παροδική, αλλά όταν διαρκεί πάνω από 3 μήνες, χαρακτηρίζεται ως χρόνια και απαιτεί περαιτέρω παρέμβαση.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η διάγνωση της εκκριτικής μέσης ωτίτιδας γίνεται από ειδικό ΩΡΛ μέσω ωτοσκόπησης και τυμπανομετρίας. Η ωτοσκόπηση μπορεί να δείξει υγρό πίσω από το τύμπανο, ενώ η τυμπανομετρία βοηθά στην καταγραφή της κινητικότητας του τυμπάνου και την πίεση στην κοιλότητα του μέσου αυτιού.
Σε παιδιά με υποψία για εκκριτική μέση ωτίτιδα, ο τακτικός έλεγχος της ακοής είναι σημαντικός για την παρακολούθηση της εξέλιξης.
Πώς αντιμετωπίζεται η εκκριτική μέση ωτίτιδα;
Η θεραπεία της εκκριτικής μέσης ωτίτιδας εξαρτάται από τη διάρκειά της και τη βαρύτητα των συμπτωμάτων. Στις περισσότερες περιπτώσεις, το πρόβλημα υποχωρεί αυτόματα, ιδιαίτερα όταν η αιτία είναι μια πρόσφατη ίωση. Ωστόσο, όταν η κατάσταση επιμένει ή επανέρχεται συχνά, ο ΩΡΛ μπορεί να συστήσει:
- Αποσυμφορητικά ή ρινικά σπρέι (για μικρό διάστημα)
- Αντιισταμινικά ή θεραπεία αλλεργίας
- Αντιβιοτικά, αν υπάρχει ένδειξη μόλυνσης
- Αδενοειδεκτομή, σε παιδιά με υπερτροφία αδενοειδών
- Τοποθέτηση σωληνίσκων αερισμού στο τύμπανο, για συνεχή αποστράγγιση του υγρού
Οι σωληνίσκοι τοποθετούνται χειρουργικά με μια μικρή επέμβαση και βοηθούν το αυτί να “αναπνέει”, αποτρέποντας τη συσσώρευση υγρού.
Τι μπορείτε να κάνετε αν πονάτε στο αυτί μετά από πτήση;
Αν έχετε εκκριτική μέση ωτίτιδα, είναι πιθανό να νιώσετε πόνο ή πίεση μετά από μια πτήση. Ορισμένες πρακτικές μπορούν να βοηθήσουν:
- Κατάποση ή χασμουρητό συχνά κατά την απογείωση και προσγείωση
- Μάσημα τσίχλας
- Χρήση ρινικών σπρέι πριν την πτήση (κατόπιν ιατρικής οδηγίας)
- Αποφυγή πτήσης σε περιόδους ρινικής λοίμωξης ή αλλεργίας
Αν ο πόνος επιμένει ή συνοδεύεται από αίσθημα βουλώματος που διαρκεί ημέρες, καλό είναι να συμβουλευτείτε ΩΡΛ για να αποκλείσετε την παρουσία εκκριτικής μέσης ωτίτιδας.
Η εκκριτική μέση ωτίτιδα είναι μια πάθηση που συχνά περνά απαρατήρητη, αλλά μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την ποιότητα ζωής, ιδιαίτερα σε καταστάσεις όπως οι πτήσεις. Ο πόνος στο αυτί μετά από μια πτήση δεν είναι πάντα φυσιολογικός, ειδικά αν επαναλαμβάνεται ή συνοδεύεται από μείωση της ακοής. Η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία από ειδικό ΩΡΛ μπορεί να προλάβει επιπλοκές και να αποκαταστήσει πλήρως τη λειτουργία της ακοής και της πίεσης στο αυτί.
Αν υποψιάζεστε ότι μπορεί να πάσχετε από εκκριτική μέση ωτίτιδα, κλείστε ένα ραντεβού με τον ΩΡΛ σας για να βρείτε τη λύση που σας ταιριάζει.
